Ringkasan
Ringkasan
Seks oral boleh memindahkan gonorea, klamidia, sifilis, herpes dan HPV kerana mulut dan tekak dilapisi membran mukosa yang mudah dijangkiti. Risiko HIV jauh lebih rendah berbanding seks dubur atau faraj, tetapi meningkat jika ada luka mulut. Jangkitan tekak jarang bergejala dan hanya dapat dikesan melalui swab tekak.
- Ujian air kencing tidak mengesan jangkitan di tekak
- Gonorea tekak kerap senyap dan perlu swab khusus
- Kondom dan penghadang lateks mengurangkan risiko
Seks oral, iaitu hubungan mulut dengan kemaluan atau dubur, boleh menyebarkan beberapa penyakit kelamin termasuk gonorea dan klamidia di tekak, sifilis, herpes dan HPV. Risiko HIV melalui seks oral adalah rendah, tetapi tidak sifar.
Ramai lelaki menganggap seks oral selamat kerana tiada penetrasi. Hakikatnya, kuman boleh berpindah melalui cecair seksual, sentuhan kulit dan luka kecil, dan jangkitan di tekak jarang menunjukkan tanda. Artikel ini menerangkan risiko jangkitan seks oral dan cara ujian dibuat.
Kenapa seks oral boleh menyebarkan jangkitan
Lapisan dalam mulut dan tekak ialah membran mukosa, sama seperti lapisan di saluran kencing dan dubur. Kuman boleh berpindah dalam dua arah:
- Dari kemaluan pasangan ke mulut dan tekak anda
- Dari mulut atau tekak anda ke kemaluan pasangan
Gusi berdarah, ulser mulut, sakit tekak atau luka kecil selepas memberus gigi boleh meningkatkan risiko jangkitan.
Jangkitan yang boleh berlaku melalui seks oral
Gonorea dan klamidia di tekak
Gonorea di tekak agak kerap berlaku selepas seks oral dan kebanyakannya tidak bergejala. Ada yang hanya mengalami sakit tekak ringan. Jangkitan di tekak juga lebih sukar dibersihkan berbanding di saluran kencing, jadi doktor mungkin mengesyorkan ujian ulangan selepas rawatan. Klamidia di tekak kurang kerap tetapi tetap boleh berlaku. Baca lanjut tentang kencing nanah.
Sifilis
Luka sifilis boleh muncul di bibir, lidah atau tekak. Ia biasanya tidak sakit, jadi mudah terlepas pandang. Sentuhan mulut dengan luka sifilis pada pasangan sudah cukup untuk berjangkit. Lihat tanda sifilis.
Herpes
Virus herpes jenis 1, yang biasanya menyebabkan lepuh di bibir, boleh berpindah ke kemaluan melalui seks oral. Sebaliknya, herpes kemaluan boleh berpindah ke mulut. Risiko paling tinggi ketika ada lepuh, tetapi virus juga boleh merebak tanpa tanda. Baca tentang herpes kelamin.
HPV
HPV boleh menjangkiti mulut dan tekak melalui seks oral. Kebanyakan jangkitan hilang sendiri, tetapi sesetengah jenis HPV berisiko tinggi berkait dengan kanser di bahagian belakang tekak (orofarinks). Vaksin HPV membantu mencegah jenis-jenis utama. Lihat ketuat kelamin HPV.
HIV
Risiko HIV melalui seks oral jauh lebih rendah berbanding hubungan dubur atau faraj. Namun risiko boleh meningkat jika ada luka mulut atau gusi berdarah, atau jika air mani atau darah masuk ke dalam mulut. Jika anda bimbang selepas satu pendedahan, bincang dengan doktor sama ada PEP diperlukan.
Jangkitan lain
Hubungan mulut dengan dubur boleh memindahkan hepatitis A dan kuman usus. Hepatitis B juga boleh berjangkit melalui cecair badan, walaupun risiko melalui seks oral lebih rendah berbanding jenis hubungan lain.
Tanda jangkitan selepas seks oral
- Sakit tekak berpanjangan yang tidak pulih dengan rawatan biasa
- Luka atau ulser di bibir, lidah atau tekak
- Lepuh di sekitar mulut atau kemaluan
- Kelenjar leher yang bengkak
- Lelehan dari zakar atau pedih kencing, jika anda yang menerima seks oral
Ingat, kebanyakan jangkitan tekak tidak bergejala langsung. Tiada tanda bukan bermakna tiada jangkitan.
Ujian swab tekak: bagaimana ia dibuat
Ujian air kencing biasa tidak mengesan jangkitan di tekak. Jika anda pernah memberi seks oral, beritahu doktor supaya swab tekak dapat dibuat. Prosesnya cepat: bahagian belakang tekak dan tonsil disapu dengan kapas steril, dan sampel dihantar ke makmal untuk ujian gonorea dan klamidia.
Anggaran masa ujian yang sesuai:
- Swab tekak gonorea dan klamidia: sekitar 2 minggu selepas pendedahan
- Sifilis: ujian darah sekitar 6 minggu dan diulang pada 12 minggu; swab luka jika ada ulser
- HIV: ujian antigen dan antibodi sekitar 6 minggu, dan ujian pada 3 bulan untuk kepastian
- Herpes: swab daripada lepuh ketika ia masih aktif
Cara mengurangkan risiko seks oral
- Gunakan kondom untuk seks oral pada zakar, atau penghadang lateks (dental dam) untuk seks oral pada faraj atau dubur
- Elakkan seks oral jika anda atau pasangan ada luka mulut, lepuh bibir atau gusi berdarah
- Elakkan memberus gigi atau menggunakan benang gigi sejurus sebelum seks oral kerana ia boleh menyebabkan luka kecil
- Dapatkan vaksin HPV dan hepatitis B jika sesuai
- Kurangkan bilangan pasangan dan buat saringan berkala, termasuk swab tekak
Mitos tentang seks oral
- "Berkumur dengan ubat kumur selepas itu sudah cukup": tiada bukti kukuh bahawa ubat kumur mencegah gonorea, sifilis atau herpes.
- "Tiada risiko jika tidak menelan": tidak tepat, kerana sentuhan dengan cecair, kulit atau luka sudah cukup untuk sesetengah jangkitan.
Saringan sulit di Kota Bharu
Ramai lelaki segan menyebut seks oral kepada doktor, tetapi maklumat ini penting supaya ujian yang betul dibuat. Perbincangan adalah sulit dan dibuat secara profesional. Baca tentang ujian penyakit kelamin di Kota Bharu dan juga risiko bertukar pasangan.
Jika anda di Kota Bharu atau Kelantan dan ingin membuat saringan secara sulit, Klinik Etika boleh dihubungi melalui WhatsApp 012-254 0143.
Maklumat ini bersifat pendidikan umum dan tidak menggantikan pemeriksaan doktor.
