Herpes Kelamin pada Lelaki: Tanda, Serangan Berulang dan Rawatan

Herpes kelamin ialah jangkitan virus seksual yang menyebabkan lepuh kecil berkelompok dan luka pedih pada zakar, buah zakar, dubur atau paha. Virus ini kekal dalam badan selepas jangkitan, tetapi rawatan antiviral boleh memendekkan serangan, mengurangkan kekerapannya, dan menurunkan risiko berjangkit kepada pasangan.

Ramai lelaki terkejut dan risau apabila didiagnosis herpes. Hakikatnya, herpes sangat biasa di seluruh dunia, dan kebanyakan penghidap menjalani kehidupan yang normal, termasuk kehidupan berkahwin.

Apa itu herpes kelamin?

Herpes kelamin disebabkan oleh virus herpes simplex (HSV). Terdapat dua jenis:

• HSV-2: punca utama herpes kelamin, dan lebih kerap berulang
• HSV-1: biasanya menyebabkan kudis mulut (cold sore), tetapi boleh berpindah ke kemaluan melalui seks oral

Selepas jangkitan pertama, virus bersembunyi dalam saraf berhampiran tulang belakang dan boleh aktif semula dari semasa ke semasa.

Bagaimana herpes berjangkit?

Herpes berjangkit melalui sentuhan kulit atau lapisan lembap dengan kawasan yang dijangkiti semasa hubungan vaginal, dubur atau oral. Risiko paling tinggi ketika ada luka, tetapi virus juga boleh dibebaskan dari kulit yang kelihatan normal. Inilah sebab ramai yang dijangkiti oleh pasangan yang tidak tahu mereka mempunyai herpes.

Herpes tidak berjangkit melalui tandas, tuala atau kolam renang.

Tanda herpes kelamin pada lelaki

Episod pertama

Biasanya muncul 2 hingga 12 hari selepas pendedahan dan selalunya paling teruk:

• Rasa kesemutan, gatal atau pedih di kawasan kemaluan sebelum lepuh muncul
• Lepuh kecil berisi cecair jernih yang berkelompok
• Lepuh pecah menjadi luka cetek yang pedih, kemudian berkerak
• Pedih ketika kencing, terutamanya jika air kencing terkena luka
• Demam, sakit kepala, sakit badan dan kelenjar bengkak di pangkal paha

Luka biasanya sembuh dalam 2 hingga 4 minggu tanpa parut. Sesetengah orang pula mengalami episod pertama yang sangat ringan sehingga tidak disedari.

Serangan berulang

Serangan berikutnya biasanya lebih ringan, lebih singkat (sekitar seminggu) dan semakin jarang dengan masa. Ramai mengenali tanda awal seperti kesemutan sehari dua sebelum lepuh muncul. Pencetus yang biasa termasuk:

• Stres dan kurang tidur
• Demam atau sakit lain
• Geseran kuat pada kulit kemaluan
• Sistem imun yang lemah

Luka kemaluan: herpes atau sifilis?

Luka herpes biasanya pedih dan berkelompok, manakala luka sifilis biasanya tunggal dan tidak sakit. Namun kedua-duanya boleh kelihatan hampir sama, dan seseorang boleh mempunyai kedua-duanya. Baca juga tentang sifilis. Disebabkan itu, sebarang luka pada kemaluan perlu diperiksa doktor.

Bagaimana herpes didiagnosis?

Ujian paling tepat ialah swab daripada luka yang masih baharu, sebaik-baiknya dalam beberapa hari pertama sebelum luka berkerak. Ujian darah herpes tidak disyorkan secara rutin bagi orang tanpa simptom kerana keputusannya sukar ditafsir. Doktor juga mungkin mencadangkan ujian sifilis dan HIV.

Rawatan herpes kelamin

Herpes dirawat dengan ubat antiviral preskripsi yang hanya diberi selepas penilaian doktor. Antibiotik tidak berkesan untuk herpes. Terdapat beberapa pendekatan:

• Rawatan episod pertama: memendekkan tempoh dan mengurangkan keterukan simptom
• Rawatan ketika serangan: paling berkesan jika dimulakan sebaik tanda awal dirasai
• Rawatan pencegahan harian: untuk mereka yang kerap mendapat serangan; ia mengurangkan kekerapan serangan dan risiko berjangkit kepada pasangan

Penjagaan di rumah semasa serangan

• Pastikan kawasan bersih dan kering; mandi dengan air suam
• Pakai seluar dalam kapas yang longgar
• Ubat tahan sakit biasa boleh membantu, ikut arahan pada pembungkusan
• Jika kencing terlalu pedih, kencing sambil mandi atau dalam air suam boleh mengurangkan rasa sakit
• Basuh tangan selepas menyentuh luka dan jangan sentuh mata

Kesan emosi dan memberitahu pasangan

Diagnosis herpes sering memberi kejutan emosi yang lebih besar daripada simptomnya sendiri. Rasa malu, marah atau risau tentang masa depan adalah reaksi biasa. Dari segi perubatan, herpes ialah keadaan kulit yang boleh dikawal, bukan ancaman kepada nyawa bagi orang dewasa yang sihat.

Memberitahu pasangan memang sukar, tetapi kejujuran membolehkan kedua-dua pihak mengambil langkah pencegahan bersama. Ramai pasangan tidak pernah tahu bila atau daripada siapa jangkitan bermula, kerana virus boleh senyap lama. Doktor boleh membantu menjawab soalan pasangan dengan fakta.

Melindungi isteri atau pasangan

• Elakkan sebarang hubungan seksual dari saat tanda awal dirasai sehingga luka sembuh sepenuhnya
• Gunakan kondom pada waktu lain; ia mengurangkan, tetapi tidak menghapuskan risiko
• Bincang tentang rawatan pencegahan harian dengan doktor
• Jika isteri hamil, maklumkan doktornya, kerana jangkitan herpes baharu menjelang bersalin boleh berbahaya kepada bayi

Luka herpes juga meningkatkan risiko jangkitan HIV, jadi perlindungan menyeluruh adalah penting.

Konsultasi di Kota Bharu

Maklumat lanjut tentang pemeriksaan penyakit kelamin di Kota Bharu ada di halaman berkaitan. Jika anda di Kota Bharu atau Kelantan dan ingin berbincang dengan doktor lelaki secara sulit, Klinik Etika boleh dihubungi melalui WhatsApp 012-254 0143.

Maklumat ini bersifat pendidikan umum dan tidak menggantikan pemeriksaan doktor.