Ringkasan
Ringkasan: ujian air mani
Ujian air mani atau analisis sperma menilai isi padu air mani, kepekatan dan jumlah sperma, pergerakan serta bentuk sperma. Menurut panduan WHO 2021, had rujukan bawah antaranya ialah isi padu 1.4 mL, kepekatan 16 juta/mL, pergerakan progresif 30% dan bentuk normal 4%. Keputusan tidak normal perlu diulang.
- Tahan pancut 2–7 hari sebelum ujian
- Kumpul keseluruhan sampel dan hantar dalam masa kira-kira 1 jam pada suhu badan
- Satu keputusan tidak normal belum muktamad; ulang ujian selepas beberapa minggu
Ujian air mani, juga dipanggil analisis sperma, ialah ujian makmal yang memeriksa sampel air mani untuk menilai kesuburan lelaki. Ia mengukur isi padu air mani serta bilangan, pergerakan dan bentuk sperma, kemudian membandingkannya dengan nilai rujukan menurut panduan WHO 2021.
Ujian ini mudah, tidak menyakitkan dan sangat berguna bagi pasangan yang sukar hamil. Klinik Etika menjalankan ujian air mani di Kota Bharu secara sulit. Artikel ini menerangkan apa yang diukur, maksud angka-angka dalam laporan, dan cara bersedia dengan betul untuk lelaki di Kota Bharu dan Kelantan.
Siapa yang perlu ujian air mani?
- Pasangan yang belum hamil selepas 12 bulan hubungan kelamin tetap tanpa perlindungan
- Selepas 6 bulan jika isteri berumur 35 tahun ke atas
- Lelaki yang pernah mengalami beguk (mumps) selepas akil baligh, kecederaan testis, varikokel atau pembedahan di kawasan kemaluan
- Lelaki yang pernah menggunakan steroid atau suntikan hormon untuk membina badan
- Selepas pembedahan vasektomi, untuk memastikan tiada sperma
Ujian lelaki sebaiknya dibuat serentak dengan pemeriksaan isteri, bukan selepas semua ujian isteri selesai. Baca lebih lanjut dalam masalah kesuburan lelaki.
Apa yang diukur dalam analisis sperma?
Berikut ialah nilai rujukan bawah menurut manual makmal WHO edisi ke-6 (2021). Angka ini ialah paras terendah yang dicatat oleh 95% lelaki yang isterinya hamil dalam tempoh setahun.
- Isi padu air mani: sekurang-kurangnya 1.4 mL (lebih kurang suku sudu teh)
- Kepekatan sperma: sekurang-kurangnya 16 juta sperma bagi setiap mL
- Jumlah sperma: sekurang-kurangnya 39 juta bagi setiap pancutan
- Pergerakan keseluruhan: sekurang-kurangnya 42% sperma bergerak
- Pergerakan progresif: sekurang-kurangnya 30% sperma bergerak ke depan dengan aktif
- Bentuk normal (morfologi): sekurang-kurangnya 4% sperma berbentuk normal
- Sperma hidup (vitaliti): sekurang-kurangnya 54%
Laporan juga mungkin menyebut pH, kepekatan air mani, masa untuk air mani mencair dan sel darah putih yang boleh menunjukkan jangkitan.
Cara memahami keputusan dengan mudah
Jangan panik jika satu angka sedikit rendah. Nilai WHO ialah panduan, bukan garis pemisah antara subur dan mandul.
- Lelaki dengan nilai di bawah had masih boleh menghamilkan isteri, cuma peluangnya mungkin lebih rendah atau mengambil masa lebih lama.
- Lelaki dengan nilai normal pula tidak dijamin subur, kerana ujian ini tidak menilai semua fungsi sperma.
- Panduan WHO 2021 sendiri menekankan bahawa keputusan perlu ditafsir bersama keadaan pasangan, bukan berdasarkan angka sahaja.
Beberapa istilah yang mungkin anda lihat: oligozoospermia (bilangan sperma rendah), asthenozoospermia (pergerakan rendah), teratozoospermia (bentuk normal rendah) dan azoospermia (tiada sperma dalam sampel).
Cara bersedia untuk ujian air mani
Persediaan yang betul sangat penting kerana kesilapan kecil boleh memberi keputusan palsu rendah.
- Tahan pancut 2 hingga 7 hari sebelum ujian, termasuk hubungan kelamin dan melancap. Terlalu singkat boleh merendahkan bilangan; terlalu lama boleh merendahkan pergerakan.
- Kumpul melalui melancap ke dalam bekas steril yang dibekalkan. Jangan guna kondom biasa atau pelincir kerana ia boleh membunuh sperma.
- Kumpul keseluruhan sampel. Bahagian pertama pancutan mengandungi paling banyak sperma. Jika ada yang tertumpah, beritahu makmal.
- Hantar dalam masa kira-kira 1 jam dan simpan pada suhu badan, contohnya dalam poket baju atau dipegang dalam tangan. Elakkan panas melampau atau sejuk penghawa dingin kereta.
- Tulis masa sampel dikumpul dan bilangan hari menahan pancut.
Jika anda demam dalam tempoh 3 bulan sebelum ujian, beritahu doktor kerana demam tinggi boleh menurunkan kualiti sperma buat sementara.
Kenapa ujian perlu diulang jika tidak normal?
Kualiti sperma berubah dari satu sampel ke sampel lain, malah pada lelaki yang sihat. Sperma baharu mengambil masa kira-kira 2 hingga 3 bulan untuk terbentuk sepenuhnya, jadi demam, tekanan atau ubat beberapa minggu lalu boleh menjejaskan keputusan hari ini.
Oleh itu, jika keputusan pertama tidak normal, ujian biasanya diulang selepas beberapa minggu, dengan persediaan yang sama. Diagnosis dibuat berdasarkan corak keputusan, bukan satu sampel.
Soalan yang boleh ditanya kepada doktor
- Parameter mana yang rendah, dan sejauh mana ia di bawah had rujukan?
- Adakah saya perlu mengulang ujian, dan bila?
- Adakah ubat, pekerjaan atau tabiat saya mungkin menjejaskan keputusan ini?
- Perlukah isteri saya diperiksa serentak?
- Bilakah saya perlu dirujuk kepada pakar kesuburan?
Tulis soalan anda sebelum temu janji supaya perbincangan lebih teratur dan tiada perkara penting yang tertinggal.
Langkah seterusnya selepas keputusan
- Doktor akan bertanya sejarah kesihatan, ubat, merokok dan pekerjaan
- Pemeriksaan fizikal testis untuk mengesan varikokel atau testis kecil
- Ujian darah hormon seperti testosteron jika perlu; lihat ujian testosteron dan hormon lelaki
- Rujukan kepada pakar kesuburan atau urologi untuk kes tertentu, contohnya tiada sperma langsung
Jika anda perasan air mani anda kelihatan berbeza, baca juga air mani cair, sedikit atau berdarah.
Maklumat persediaan dan temu janji ujian di klinik boleh dilihat di halaman ujian air mani di Kota Bharu.
Jika anda di Kota Bharu atau Kelantan dan ingin berbincang secara sulit dengan doktor lelaki, Klinik Etika boleh dihubungi melalui WhatsApp 012-254 0143.
Klinik Etika ialah klinik lelaki Kota Bharu dengan doktor lelaki. Jika masalah ereksi turut berlaku, baca tentang rawatan mati pucuk Kota Bharu.
Maklumat ini bersifat pendidikan umum dan tidak menggantikan pemeriksaan doktor.
