Ubat Suntikan Kurus GLP-1: Panduan Ozempic, Wegovy, Mounjaro dan Saxenda

Suntikan kurus ialah istilah popular bagi sekumpulan ubat preskripsi suntikan, terutamanya jenis GLP-1, yang membantu mengawal selera makan dan gula darah. Contoh yang sering dicari di Malaysia ialah Ozempic, Wegovy, Mounjaro dan Saxenda, dan semuanya memerlukan penilaian doktor terlebih dahulu.

Ramai di Kota Bharu dan Kelantan mula mendengar tentang ubat kurus suntik ini melalui media sosial. Artikel ini menerangkan dengan tenang apa ubat ini, cara ia berfungsi, siapa yang mungkin sesuai, kesan sampingan dan perkara keselamatan yang perlu diketahui.

Apa itu ubat suntikan kurus GLP-1?

GLP-1 (glucagon-like peptide-1) ialah hormon semula jadi yang dikeluarkan oleh usus selepas kita makan. Ubat jenis GLP-1 meniru tindakan hormon ini, tetapi bertahan lebih lama dalam badan.

Secara ringkas, ubat ini:

• Memberi isyarat kenyang kepada otak, jadi selera makan berkurang
• Melambatkan pengosongan perut, jadi rasa kenyang bertahan lebih lama
• Membantu pankreas mengeluarkan insulin apabila gula darah tinggi

Ubat yang lebih baharu, tirzepatide, bertindak pada dua hormon usus iaitu GIP dan GLP-1. Sebab itu ia kadangkala dipanggil ubat "dwi-agonis".

Ozempic, Wegovy, Mounjaro dan Saxenda: gambaran ringkas

• Ozempic (semaglutide): suntikan seminggu sekali yang dibangunkan untuk diabetes jenis 2.
• Wegovy (semaglutide): bahan aktif sama seperti Ozempic, tetapi dos dan indikasinya untuk pengurusan berat badan.
• Mounjaro (tirzepatide): suntikan seminggu sekali yang bertindak pada GIP dan GLP-1. Di sesetengah negara ia digunakan untuk diabetes jenis 2 dan juga pengurusan berat badan.
• Saxenda (liraglutide): suntikan setiap hari untuk pengurusan berat badan. Liraglutide juga wujud di bawah jenama lain untuk diabetes.

Indikasi rasmi setiap ubat berbeza antara negara. Di Malaysia, status pendaftaran dan indikasi setiap jenama perlu disemak dengan NPRA atau doktor. Perbezaan dua jenama semaglutide diterangkan dalam artikel Ozempic dan Wegovy di Malaysia.

Siapa yang mungkin sesuai dengan suntikan kurus?

Ubat ini ialah ubat preskripsi. Ia hanya dipertimbangkan selepas doktor menilai berat badan, kesihatan keseluruhan, ubat sedia ada dan sejarah perubatan anda serta keluarga.

Garis panduan antarabangsa secara umum menggunakan BMI 30 ke atas, atau BMI 27 ke atas bersama masalah kesihatan berkaitan berat seperti diabetes, darah tinggi atau apnea tidur. Bagi orang Asia, risiko kesihatan meningkat pada BMI yang lebih rendah. Di Malaysia, BMI 23 hingga 27.4 secara umum dianggap berlebihan berat badan dan 27.5 ke atas dianggap obes, jadi doktor akan menilai kelayakan mengikut garis panduan tempatan.

Lilitan pinggang juga penting. Bagi lelaki Asia, lilitan pinggang 90 cm ke atas biasanya menunjukkan lemak perut yang meningkatkan risiko kesihatan.

Apa yang doktor periksa terlebih dahulu?

• Berat, tinggi, BMI, lilitan pinggang dan tekanan darah
• Gula darah, kolesterol serta fungsi buah pinggang dan hati
• Sejarah radang pankreas, batu hempedu dan penyakit tiroid dalam diri atau keluarga
• Ubat yang sedang diambil, terutamanya insulin dan ubat diabetes lain
• Corak makan, tidur, tahap aktiviti dan kesihatan emosi

Kesan sampingan yang biasa

Kebanyakan kesan sampingan berkaitan sistem pencernaan dan lebih kerap berlaku ketika dos dinaikkan:

• Loya dan muntah
• Cirit-birit atau sembelit
• Kembung, sendawa dan pedih ulu hati
• Selera hilang terlalu banyak sehingga kurang minum air
• Rasa letih atau pening

Sebab itu dos biasanya dimulakan rendah dan dinaikkan berperingkat. Muntah atau cirit-birit yang berterusan boleh menyebabkan dehidrasi dan menjejaskan fungsi buah pinggang.

Amaran keselamatan yang penting

• Radang pankreas (pankreatitis): sakit perut atas yang teruk hingga menembusi ke belakang, dengan atau tanpa muntah, perlu rawatan segera.
• Masalah pundi hempedu: batu hempedu lebih mungkin berlaku, terutamanya apabila berat turun dengan cepat.
• Sejarah kanser tiroid: ubat ini tidak sesuai bagi mereka yang mempunyai sejarah peribadi atau keluarga kanser tiroid jenis medullary, atau sindrom MEN2.
• Kehamilan dan penyusuan: tidak digunakan semasa hamil. Wanita yang merancang kehamilan perlu berbincang dengan doktor tentang bila ubat patut dihentikan.
• Gula darah rendah: risikonya meningkat jika digunakan bersama insulin atau ubat diabetes tertentu.
• Pembedahan atau endoskopi: maklumkan doktor dan pasukan bius, kerana perut yang lambat kosong boleh meningkatkan risiko semasa prosedur.

Otot, protein dan berat naik semula

Apabila berat badan turun, sebahagiannya ialah otot dan bukan lemak semata-mata. Untuk menjaga otot, doktor biasanya menasihatkan pengambilan protein yang mencukupi dan senaman kekuatan secara berkala.

Kajian juga menunjukkan ramai orang mengalami kenaikan berat semula selepas berhenti ubat, terutamanya jika tabiat makan dan aktiviti tidak berubah. Ubat ini lebih tepat dilihat sebagai alat sokongan dalam pelan jangka panjang, bukan jalan pintas.

Bukan pengganti pemakanan, aktiviti dan tidur

Suntikan kurus tidak menggantikan asas pengurusan berat badan: pemakanan seimbang, kurang minuman manis, aktiviti fizikal, tidur yang cukup dan pengurusan tekanan. Pendekatan menyeluruh diterangkan di halaman pengurusan berat badan.

Berhati-hati dengan pen yang dijual dalam talian

Ubat preskripsi tidak sepatutnya dibeli melalui media sosial, aplikasi jual beli atau individu tanpa preskripsi. Pen palsu dan tidak berdaftar telah dilaporkan di banyak negara. Baca panduan bahaya suntikan kurus palsu untuk cara menyemak nombor MAL di laman NPRA.

Jika anda di Kota Bharu atau Kelantan dan ingin berbincang tentang pengurusan berat badan secara sulit, Klinik Etika boleh dihubungi melalui WhatsApp 012-254 0143.

Maklumat ini bersifat pendidikan umum dan tidak menggantikan pemeriksaan doktor.